CEZA HUKUKUNUN AMACI, NİTELİĞİ, TANIMI VE ÖZELLİKLERİ
Hukuka neden ihtiyaç duyarız?

İnsanlar toplum halinde yaşarlar. Bu düzeni koruyabilmek için belli bir mekanizmaya ihtiyaç vardır. Sosyal kontrol mekanizmaları (din, ahlak, vicdan, örf ve adet vb) yeterli olmadığı zaman bir yaptırıma ihtiyaç duyulur. Burada hukuk devreye girer. Hukukun diğer mekanizmalardan farkı kuralları bir gücün koyması ve kuralların yaptırıma bağlanmış olmasıdır.

 Diğer kurallardan farklı olarak hukukta zorlama vardır.
 Ceza hukukunun temel farkı yaptırımlarının ağır olmasıdır.
 Hukuk adilse, eşitlikçi ise toplumsal düzeni sağlar. Hukuk toplumsal düzeni koruma aracıdır, toplumsal düzeni bozma aracı değildir. Keyfi cezaların uygulandığı yerde baskıcı-totaliter bir hukuk düzeni vardır.
 Sosyal kontrol mekanizmaları düzeni sağlamada yeterli değildir, müeyyideleri yoktur. Ceza hukukunun diğer hukuk dallarından farkı kuralları ihlal edildiğinde uygulanan müeyyidenin ceza veya güvenlik tedbiri olmasıdır.

Hangi eylemler suç niteliği taşır?

Hangi eylemlerin suç sayılacağı kanun koyucu tarafından kararlaştırılır. Kanun koyucunun tercihidir. Bir fiile suç vasfını vermek nispi bir faaliyettir. Kanun koyucunun toplumdan etkilenmesinin bir sonucudur. Suç sayılan eylemler zamana ve mekâna göre değişebiliyor. Bu konuda kanun koyucunun hangi ölçütlere dikkat ettiği kanun koyucunun siyasi görüşüyle, ahlakla vb. ilişkilidir. Suç ve ceza koyma; kesin ölçütlere dayanmayan, zamana ve yere göre değişen, ahlaktan, politikadan etkilenen nispi bir olaydır.

Cezanın amacı nedir? Ceza Hukukunun temel yaptırımları

 Önleme (caydırma), ** Ceza
 Ödetme (kefalet), ** Güvenlik tedbirleri (amaç sosyal tehlikeliliği önlemek)
 Islah etme
Kanun koyucunun bir olayı suç sayarken, ceza verirken veya yargılama yaparken temel ölçütler:
 Kanunilik ilkesi
 Ölçülülük
 Masumiyet karinesi
 Kanun önünde eşitlik ilkesi
 Suçun ve cezanın şahsiliği ilkesi
 Kusur sorumluluğu
 Kanunların açık ve belirgin olması
 İnsanilik ilkesi

Devletin vatandaşı cezalandırması görev midir hak mıdır?

Hakkın kullanımı takdire bırakılmıştır, vazgeçebilirsiniz. Görev ise yükümlülüktür. Buna göre cezalandırma hak değil, bir görevdir. Cezalandırma devletin tekelindedir.
Ceza: Bir ceza normunun ihlal edilmesi durumunda kişiye uygulanan acı, ızdıraptır. Suç sayılan eylemin gerçekleştirilmesi durumunda uygulanan müeyyidedir.

Ceza normu = Yasak (öldürme, çalma vb) + emir (ihbar et, müdahale et vb)
Kanun bazen yap bazen de yapma diye söyler. Devlet her hoşa gitmeyen olaya müdahale etmez, ceza vermez. Bazı şeyleri (ensest vb) insanların tercihine bırakır. Ceza en son başvurulacak müeyyidedir. Ceza hem uygulayan hem de uygulanan açısından çok ağır bir yaptırımdır.

Suç: Hukuk düzeni tarafından ceza ve güvenlik tedbirleri yaptırımına bağlanmış kanuni tiptir, eylemdir.
Ceza hukukunun ilgilendiği suçlar
a. UA toplumları etkileyen suçlar (soykırım, insan kaçakçılığı vb)
b. Kişilere karşı işlenen suçlar (öldürme, yaralama vb)
c. Topluma karşı işlenen suçlar (çevre kirliliği vb)
d. Millete ve devlete karşı işlenen suçlar (zimmet, rüşvet vb)

Ceza Kanunu İki kitaptan oluşur. Türk Ceza Kanunu 1 Haziran 2005’te yürürlüğe girmiştir.
 Maddi ceza hukuku: Ceza Genel Hükümler (1 – 75. mad): Bütün suç ve cezalar için geçerli ilkeler
Ceza Özel Hükümler (76 – 343. mad): Her suç tipi ayrı ayrı incelenir.
 Şekli ceza hukuku: Ceza Muhakemesi: Yargılama usulüne yöneliktir